فشار بلند خون
High blood pressure
فشار بلند خون یعنی فشار خون بالای دیوارهای شریان‌ها بیش از حد بلند است — معمولاً ۱۴۰/۹۰ یا بالاتر در اندازه‌گیری‌های مکرر. این مریضی در میان کلان‌سالان افغانستان بسیار شایع است و بسیاری از مردم نمی‌دانند که آن را دارند، چون معمولاً علایمی ندارد. اگر تداوی نشود، به قلب، مغز، گرده‌ها و چشم‌ها آسیب می‌رساند و یکی از عوامل اصلی سکته مغزی و حمله قلبی است. با تغییر شیوه زندگی و دوای منظم، به خوبی کنترول شده می‌تواند.
علایم
- معمولاً بدون علایم — تنها راه دانستن، اندازه کردن فشار خون است
- سردردی، اکثراً در عقب سر و صبح وقت، وقتی فشار بسیار بلند باشد
- سرچرخی
- خون‌ریزی بینی
- تاری دید
- درد قفسه سینه یا نفس‌تنگی وقتی فشار بسیار بلند باشد
علت‌ها
- نمک زیاد در غذا
- اضافه وزن و فعالیت بدنی کم
- سگرت و نسوار
- فشار روانی
- سابقه فامیلی و کهن‌سالی
- مریضی شکر و مریضی گرده
- بعضی دواها مانند دواهای ضد درد (NSAIDs) و بعضی تابلیت‌های ضد حاملگی
جلوگیری
- در پخت‌وپز نمک کمتر استفاده کنید و غذاهای شور، ترشی و تنقلات شور کمتر بخورید
- سبزیجات، میوه، دال و لوبیا بیشتر بخورید
- وزن صحی داشته باشید
- در اکثر روزها ۳۰ دقیقه قدم بزنید یا فعال باشید
- سگرت و نسوار را ترک کنید
- بعد از ۴۰ سالگی حداقل سالی یک بار فشار خون خود را اندازه کنید
تداوی
- تغییر شیوه زندگی: نمک کمتر، وزن صحی، فعالیت منظم، سگرت نکشیدن
- دواهای فشار خون که داکتر تجویز می‌کند و هر روز خورده می‌شود، حتی وقتی احساس خوبی دارید
- اندازه کردن منظم فشار خون در خانه یا کلینیک
- وقتی فشار نارمل است دوا را قطع نکنید — این به معنای اثر کردن دوا است
- معاینه منظم گرده‌ها، قند خون و کلسترول
- بدون مشوره داکتر دواهای نسخه‌ای را شروع یا قطع نکنید
پرسش‌های معمول
من احساس خوبی دارم. آیا باز هم باید تابلیت فشار خون را بخورم؟
بلی. فشار بلند خون معمولاً علایمی ندارد، اما باز هم به قلب، مغز و گرده‌ها آسیب می‌رساند. تابلیت‌ها تنها تا زمانی از شما محافظت می‌کنند که آن‌ها را هر روز بخورید.
چه مقدار نمک زیاد است؟
کلان‌سالان باید در مجموع کمتر از یک قاشق چای‌خوری هموار (حدود ۵ گرام) نمک در روز بخورند، به شمول نمکی که در نان، ترشی و غذاهای دیگر موجود است. نمک ایودین‌دار استفاده کنید، اما کمتر.