ساییدگی مفاصل (آرتروز)
Osteoarthritis
ساییدگی مفاصل (آرتروز) شایع‌ترین مریضی بندها است. غضروف نرمی که سر استخوان‌ها را می‌پوشاند آهسته آهسته ساییده می‌شود و سبب درد و شخی می‌شود، بیشتر در زانو، لگن، دست‌ها و ستون فقرات. بعد از ۵۰ سالگی، به‌خصوص در زنان و کسانی که وزن زیاد دارند یا کار سخت بدنی می‌کنند، شایع است. علاج قطعی ندارد، اما ورزش، کنترول وزن و دوای ضد درد به بیشتر مریضان کمک می‌کند فعال بمانند.
علایم
- درد بند که با کار بدتر و با استراحت بهتر می‌شود
- شخی صبحگاهی یا بعد از نشستن، معمولاً کمتر از ۳۰ دقیقه
- صدای قرچ قرچ یا ساییدگی در بند
- پندیدگی بند
- مشکل در زانو زدن، نشستن روی زمین، بالا شدن از زینه یا ادای نماز
- برآمدگی‌های استخوانی در بندهای انگشتان
علت‌ها
- پیری و ساییده شدن بندها
- وزن زیاد (فشار اضافی بالای زانو و لگن)
- کار سخت بدنی، زانو زدن یا چندک نشستن برای سال‌ها
- جراحت‌های قدیمی بند
- سابقه فامیلی
- در زنان بعد از قطع عادت ماهوار شایع‌تر است
جلوگیری
- وزن صحی نگه دارید
- برای قوی نگه داشتن عضلات اطراف بندها منظم ورزش کنید (قدم زدن، بایسکل‌رانی، تمرین‌های آرام)
- از زانو زدن یا چندک نشستن طولانی خودداری کنید؛ از چوکی پایین استفاده کنید
- اجسام سنگین را به طریقه درست بلند کنید
- جراحت‌های بند را درست تداوی کنید
تداوی
- ورزش منظم و فزیوتراپی مهم‌ترین تداوی است
- کم کردن وزن اگر وزن زیاد دارید
- پاراسیتامول یا جل‌های ضد التهاب؛ تابلیت‌های ضد التهاب برای مدت کوتاه فقط با مشوره داکتر
- عصا، زانوبند یا بوت مناسب
- پیچکاری داخل بند یا عملیات تعویض بند برای حالات شدید
- از پیچکاری‌های مکرر ستیروئید توسط اشخاص غیر مسلکی خودداری کنید
پرسش‌های معمول
آیا باید زانوی خود را کاملاً آرام بگذارم؟
نخیر. استراحت زیاد عضلات را ضعیف و بند را شخ‌تر می‌سازد. ورزش منظم و آرام، مانند قدم زدن و تمرین‌های قوی ساختن پا، به مرور زمان درد را کم می‌کند.
آیا پیچکاری‌های ضد درد کلینیک‌های محلی مصئون هستند؟
پیچکاری‌های مکرر ستیروئید یا ضد درد، به‌خصوص از اشخاص غیر مسلکی، می‌توانند به بند صدمه بزنند، شکر خون را بلند کنند و سبب عفونت شوند. پیچکاری بند فقط باید توسط داکتر مسلکی و در وقت ضرورت واقعی زده شود.