خونریزی شدید بعد از ولادت
Heavy bleeding after childbirth
خونریزی بعد از ولادت یعنی خونریزی شدید پس از زایمان — معمولاً در ۲۴ ساعت اول، اما تا ۱۲ هفته بعد هم ممکن است پیش آید. این یکی از دلایل اصلی مرگ مادران در افغانستان و جهان است و زن ممکن است در چند دقیقه مقدار خطرناک خون از دست بدهد. ولادت با قابله یا داکتر مسلکی در مرکز صحی، جایی که خونریزی زود تداوی شده می‌تواند، جان مادران را نجات می‌دهد.
علایم
- خونریزی شدید که یک پد را در کمتر از یک ساعت تر می‌کند یا پیوسته جاری است
- خارج شدن لخته‌های کلان
- سرچرخی، احساس ضعف یا بی‌هوشی
- تیز زدن قلب، رنگ‌پریدگی یا پوست سرد و عرق‌کرده
- رحم هنگام فشار دادن شکم نرم است نه سخت
- تب یا ترشحات بدبو همراه با خونریزی چند روز بعد از ولادت
علت‌ها
- رحم بعد از ولادت به خوبی جمع (سفت) نمی‌شود — شایع‌ترین علت
- باقی ماندن قسمتی از جفت در رحم
- پاره‌گی در مجرای ولادت یا دهانه رحم
- لخته نشدن درست خون
- خطر بعد از ولادت طولانی، حاملگی دوگانه، طفل خیلی کلان، ولادت‌های زیاد قبلی، کم‌خونی یا خونریزی شدید قبلی بیشتر است
جلوگیری
- در مرکز صحی با قابله یا داکتر مسلکی ولادت کنید
- پیچکاری اکسی‌توسین بلافاصله بعد از تولد طفل که توسط کارمند صحی زده می‌شود
- در دوران حاملگی آهن و فولیک اسید بخورید تا کم‌خونی پیدا نشود
- در همه معاینات حاملگی شرکت کنید و پلان ولادت بسازید، شامل وسیله ترانسپورت و یک خون‌دهنده احتمالی
- زود بعد از ولادت به طفل شیر بدهید — به جمع شدن رحم کمک می‌کند
تداوی
- مراقبت عاجل در مرکز صحی — در خانه تداوی نمی‌شود
- مالش دادن رحم از روی شکم برای سفت شدن آن
- دواهایی از طریق پیچکاری یا سیروم برای جمع کردن رحم
- سیروم و انتقال خون
- خارج کردن جفت باقی‌مانده و دوختن پاره‌گی‌ها
- عملیات جراحی در حالات شدید
پرسش‌های معمول
چه مقدار خونریزی بعد از ولادت عادی است؟
کمی خونریزی (نفاس) تا ۴ تا ۶ هفته عادی است؛ در روزهای اول بیشتر است و آهسته آهسته کم و کم‌رنگ می‌شود. تر شدن یک پد در یک ساعت، لخته‌های کلان یا خونریزی که بیشتر شود عادی نیست.
چرا باید در کلینیک ولادت کنم نه در خانه؟
خونریزی شدید ممکن است ناگهان شروع شود، حتی در زنی که ولادت‌های قبلی آسان داشته است. در مرکز صحی کارمندان می‌توانند فوراً دوا، سیروم و خون بدهند که می‌تواند جان شما را نجات دهد.