روماتیزم مفصلی (آرتریت روماتوئید)
Rheumatoid arthritis
روماتیزم مفصلی (آرتریت روماتوئید) یک مریضی دوامدار است که در آن سیستم دفاعی بدن به پوش داخلی بندها حمله می‌کند و سبب درد، پندیدگی و شخی می‌شود. معمولاً بندهای کوچک دست‌ها و پاها را در هر دو طرف می‌گیرد، در زنان دو تا سه برابر شایع‌تر است و اکثراً بین ۳۰ تا ۶۰ سالگی شروع می‌شود. بدون تداوی می‌تواند به بندها صدمه دایمی بزند، اما تداوی وقت با دواهای درست آن را به خوبی کنترول می‌کند.
علایم
- درد، پندیدگی و گرمی در چند بند، اکثراً دست‌ها، بند دست و پاها در هر دو طرف
- شخی صبحگاهی که بیش از یک ساعت دوام کند
- خستگی، تب خفیف و کم شدن وزن
- غده‌های سخت زیر پوست نزدیک آرنج
- با گذشت زمان، کج شدن یا تغییر شکل انگشتان اگر تداوی نشود
علت‌ها
- سیستم دفاعی بدن به اشتباه به بندها حمله می‌کند (مریضی خودایمنی)
- سابقه فامیلی
- سگرت خطر را بالا می‌برد و مریضی را بدتر می‌سازد
- در زنان شایع‌تر است
- عامل دقیق معلوم نیست؛ از هوای سرد یا آب سرد پیدا نمی‌شود
جلوگیری
- به طور کامل از آن جلوگیری شده نمی‌تواند
- سگرت نکشید
- اگر چند بند برای بیش از چند هفته پندیده بماند، زود به داکتر مراجعه کنید؛ تداوی وقت از صدمه جلوگیری می‌کند
- فعال بمانید و وزن صحی نگه دارید
- اگر دواهایی می‌خورید که سیستم دفاعی را کم می‌سازد، واکسین‌های خود را تکمیل نگه دارید
تداوی
- دواهای کنترول کننده مریضی مانند میتوتریکسات که داکتر وقت شروع می‌کند
- معاینه منظم خون در جریان خوردن این دواها
- دوره‌های کوتاه ستیروئید یا ضد التهاب برای شدت گرفتن مریضی، فقط طبق نسخه
- فزیوتراپی و تمرین بندها
- فولیک اسید همراه میتوتریکسات اگر داکتر نسخه کند
- دوا را خودسرانه قطع نکنید و به دواهای گیاهی یا پیچکاری‌های مکرر ستیروئید تکیه نکنید
پرسش‌های معمول
آیا روماتیزم مفصلی همان درد بندهای پیری است؟
نخیر. درد بندهای پیری معمولاً ساییدگی مفاصل (آرتروز) است. روماتیزم مفصلی یک مریضی سیستم دفاعی است که در جوانی هم شروع می‌شود، سبب پندیدگی چند بند می‌شود و به دواهای خاص در وقت ضرورت دارد.
آیا میتوتریکسات خطرناک است؟
به مقدار کم هفته‌وار که برای روماتیزم استفاده می‌شود، میتوتریکسات با معاینه منظم خون مصئون و بسیار مؤثر است. این دوا هفته یک بار خورده می‌شود، نه هر روز، و پیش از حاملگی باید با مشوره داکتر قطع شود.