سوختگی
Burns
سوختگی آسیب پوست و نسج‌های عمیق‌تر است که توسط حرارت، مایعات داغ، آتش، برق یا مواد کیمیاوی ایجاد می‌شود. در افغانستان سوختگی با تندور، چای و دیگ داغ، بالون گاز و بخاری زیاد است، به خصوص در اطفال و زنان. کمک‌های اولیه سریع و درست با آب جاری سرد آسیب را کم می‌کند. سوختگی‌های بزرگ یا عمیق به تداوی در شفاخانه ضرورت دارند.
علایم
- پوست سرخ و دردناک (سوختگی خفیف)
- تاول و درد شدید (سوختگی عمیق‌تر)
- پوست سفید، قهوه‌ای یا سیاه که ممکن درد کم داشته باشد (سوختگی بسیار عمیق)
- پندیدگی
- تنفس دود: سرفه، گرفتگی صدا، دوده اطراف بینی یا دهن، مشکل در تنفس
علت‌ها
- آب، چای، شیر یا روغن داغ
- تندور، آتش باز و بخاری
- نشت و انفجار بالون گاز
- سیم‌ها و ساکت‌های برق
- مواد کیمیاوی مانند تیزاب
- اطفالی که نزدیک دیگ داغ، بخاری یا آتش گذاشته شوند
جلوگیری
- اطفال را از تندور، اجاق، بخاری و نوشیدنی‌های داغ دور نگه دارید
- دسته دیگ‌ها را به طرف داخل بچرخانید و چای داغ را از دسترس اطفال دور نگه دارید
- بالون و نل‌های گاز را برای نشت بررسی کنید و بالون را بیرون یا در جای پرهوا نگه دارید
- ساکت‌های برق را بپوشانید و سیم‌های خراب را ترمیم کنید
- مواد کیمیاوی و تیل خاک را در جای مصئون و دور از اطفال نگه دارید
تداوی
- سوختن را متوقف کنید: شخص را از حرارت دور کنید و شعله‌ها را با غلتاندن در کمپل خاموش کنید
- سوختگی را هرچه زودتر برای ۲۰ دقیقه با آب جاری سرد سرد کنید
- انگشتر، ساعت و لباس نزدیک سوختگی را بکشید، مگر اینکه به پوست چسپیده باشد
- روی آن را با تکه پاک یا پلاستیک غذا آرام بپوشانید
- خمیر دندان، مسکه، روغن، تخم، خاکستر، ماست یا یخ روی سوختگی نگذارید و تاول‌ها را نترکانید
- پاراسیتامول برای درد؛ سوختگی‌های بزرگ، عمیق یا عفونی به شفاخانه ضرورت دارند و بدون داکتر دواهای نسخه‌ای را شروع نکنید
پرسش‌های معمول
آیا روی سوختگی خمیر دندان یا ماست بمالم؟
نخیر. خمیر دندان، ماست، مسکه، روغن و دیگر روش‌های خانگی حرارت را در پوست نگه می‌دارند، ممکن باعث عفونت شوند و تداوی سوختگی را مشکل‌تر می‌سازند. تنها از آب جاری سرد استفاده کنید و سپس با تکه پاک بپوشانید.
آیا پس از یک ساعت برای سرد کردن سوختگی دیر است؟
نخیر. سرد کردن با آب جاری تا ۳ ساعت پس از سوختگی هنوز مفید است. برای ۲۰ دقیقه سرد کنید، اما نوزادان و اطفال خوردسال را گرم نگه دارید تا بیش از حد سرد نشوند.