سوځېدنه
Burns
سوځېدنه د پوستکي او ژورو انساجو ټپ دی چې د تودوخې، تودو مایعاتو، اور، برېښنا یا کیمیاوي موادو له امله رامنځته کېږي. په افغانستان کې د تنور، تودې چای او لوښو، د ګاز بالون او بخارۍ له امله سوځېدنې عامې دي، په ځانګړې توګه په ماشومانو او ښځو کې. د سړو روانو اوبو سره چټکې او سمې لومړنۍ مرستې زیان کموي. لویې یا ژورې سوځېدنې په روغتون کې درملنې ته اړتیا لري.
نښې نښانې
- سور او دردناک پوستکی (سپکه سوځېدنه)
- اوبلنې دانې او سخت درد (ژوره سوځېدنه)
- سپین، نسواري یا تور پوستکی چې کېدای شي لږ درد ولري (ډېره ژوره سوځېدنه)
- پړسوب
- د لوګي تنفس: ټوخی، د غږ کېناستل، د پوزې یا خولې شاوخوا تور لوګی، په ساه اخیستلو کې ستونزه
لاملونه
- تودې اوبه، چای، شیدې یا د پخلي غوړي
- تنور، خلاص اور او بخارۍ
- د ګاز د بالون وتل او چاودنې
- د برېښنا مزي او ساکټونه
- کیمیاوي مواد لکه تېزاب
- هغه ماشومان چې د تودو لوښو، بخارۍ یا اور ترڅنګ پرېښودل شي
مخنیوی
- ماشومان له تنور، اور ځای، بخارۍ او تودو څښاکونو لرې وساتئ
- د لوښو لاستي دننه خوا ته واړوئ او توده چای د ماشومانو له لاسرسي لرې وساتئ
- د ګاز بالون او نلونه د وتلو لپاره وګورئ او بالون بهر یا په هوادار ځای کې وساتئ
- د برېښنا ساکټونه پټ کړئ او خراب مزي ترمیم کړئ
- کیمیاوي مواد او خاورین تېل په خوندي ځای کې له ماشومانو لرې وساتئ
درملنه
- سوځېدل ودروئ: کس له تودوخې لرې کړئ او لمبې په کمپله کې د رغړولو په واسطه مړې کړئ
- سوځېدلی ځای ژر تر ژره د ۲۰ دقیقو لپاره په سړو روانو اوبو سړ کړئ
- د سوځېدنې ترڅنګ ګوتمۍ، ساعت او جامې لرې کړئ، مګر دا چې پوستکي پورې نښتې وي
- په پاک ټوکر یا د خوړو پلاستیک یې په نرمۍ پټ کړئ
- پر سوځېدنه د غاښونو کریم، کوچ، غوړي، هګۍ، ایرې، مستې یا یخ مه اچوئ او اوبلنې دانې مه چوي کوئ
- د درد لپاره پاراسیټامول؛ لویې، ژورې یا انتان لرونکې سوځېدنې روغتون ته اړتیا لري او له ډاکټر پرته نسخه لرونکي درمل مه پیلوئ
عامې پوښتنې
ایا پر سوځېدنه د غاښونو کریم یا مستې ولګوم؟
نه. د غاښونو کریم، مستې، کوچ، غوړي او نورې کورنۍ لارې تودوخه په پوستکي کې ساتي، کېدای شي د انتان لامل شي او د سوځېدنې درملنه ستونزمنه کوي. یوازې سړې روانې اوبه وکاروئ او بیا یې په پاک ټوکر پټ کړئ.
ایا له یو ساعت وروسته د سوځېدنې سړول ناوخته دي؟
نه. په روانو اوبو سړول د سوځېدنې تر ۳ ساعتونو وروسته پورې لا هم ګټور دي. د ۲۰ دقیقو لپاره یې سړ کړئ، خو کوچني ماشومان ګرم وساتئ ترڅو ډېر سړه نه شي.