لخته خون در رگ‌های عمیق (DVT)
Deep vein thrombosis
لخته خون در رگ‌های عمیق (DVT) یعنی تشکیل لخته خون در یک رگ عمیق، معمولاً در پا. این حالت ممکن است بعد از بستر شدن طولانی، عملیات جراحی، سفرهای طولانی، در دوران حاملگی یا بعد از ولادت پیدا شود. خطر اصلی این است که قسمتی از لخته جدا شده به شش‌ها برود (امبولی شش) که می‌تواند خطر جانی داشته باشد. تداوی با دواهای رقیق‌کننده خون به خوبی مؤثر است.
علایم
- پندیدگی یک پا، معمولاً ساق پا
- درد یا حساسیت در ساق یا ران که هنگام ایستادن یا راه رفتن بدتر می‌شود
- جلد گرم که سرخ یا تیره‌تر از معمول دیده می‌شود
- درد سنگین در پا
- نشانه‌های لخته در شش‌ها: نفس‌تنگی ناگهانی، درد سینه که هنگام نفس کشیدن بدتر می‌شود، یا سرفه با خون
علت‌ها
- بی‌حرکتی طولانی، مانند بستر شدن، مریضی یا سفرهای طولانی با موتر یا طیاره
- عملیات جراحی، به‌ویژه بالای مفصل ران، زانو یا شکم
- حاملگی و ۶ هفته اول بعد از ولادت
- دواهای هورمونی دارای استروجن، مانند بعضی تابلیت‌های ضد حاملگی
- سرطان، لخته قبلی یا سابقه فامیلی لخته خون
- اضافه وزن، سگرت، کهن‌سالی و کم‌آبی بدن
جلوگیری
- در سفرهای طولانی، پاها و بجلک‌های خود را بار بار حرکت دهید و در صورت امکان قدم بزنید
- بعد از عملیات یا ولادت، طبق توصیه داکتر زود از بستر بلند شده و قدم بزنید
- آب کافی بنوشید
- وزن صحی داشته باشید و سگرت نکشید
- اگر داکتر توصیه کند، در شفاخانه از دوا یا جوراب‌های جلوگیری از لخته استفاده کنید
تداوی
- دواهای رقیق‌کننده خون برای حداقل ۳ ماه طبق نسخه
- معاینات منظم خون اگر دوای شما به آن ضرورت داشته باشد
- در بعضی حالات جوراب‌های فشاری
- قدم زدن و حرکت طبق توصیه داکتر
- تداوی در شفاخانه برای لخته‌های بزرگ یا لخته در شش‌ها
- بدون مشوره داکتر دواهای رقیق‌کننده خون یا دواهای دیگر نسخه‌ای را شروع یا قطع نکنید
پرسش‌های معمول
آیا باید پای دردناک و پندیده را مالش بدهم؟
نخیر. اگر علت آن لخته خون باشد، مالش ممکن است لخته را جدا سازد. اول نزد داکتر بروید تا علت پندیدگی پا معلوم شود.
آیا زنان بعد از ولادت در خطر لخته خون هستند؟
بلی. خطر در دوران حاملگی و تا حدود ۶ هفته بعد از ولادت، به‌ویژه بعد از عملیات سزارین، بیشتر است. زود قدم زدن، نوشیدن آب کافی و گزارش سریع پندیدگی پا یا نفس‌تنگی مهم است.