تیتانوس (کزاز)
Tetanus
تیتانوس یک مریضی جدی است که توسط میکروبی ایجاد می‌شود که در خاک، گرد و غبار و فضله حیوانات زندگی می‌کند. این میکروب از راه زخم‌ها داخل بدن می‌شود و زهری می‌سازد که باعث شخی و گرفتگی دردناک عضلات می‌شود. نوزادان وقتی ناف آن‌ها با وسیله ناپاک بریده شود یا چیزهای ناپاک روی آن گذاشته شود، می‌توانند به تیتانوس مبتلا شوند. تیتانوس اکثراً کشنده است، اما با واکسین به طور کامل قابل جلوگیری است.
علایم
- شخی الاشه و مشکل در باز کردن دهن
- شخی عضلات گردن، کمر و شکم
- گرفتگی دردناک عضلات که اکثراً با صدا، روشنی یا تماس شروع می‌شود
- مشکل در قورت دادن
- تب و عرق کردن
- در نوزادان: چند روز پس از ولادت شیر نمی‌مکد، بدن شخ می‌شود و گرفتگی دارد
علت‌ها
- میکروب تیتانوس (کلوستریدیوم تیتانی) در خاک، گرد و غبار و فضله حیوانات
- زخم‌های عمیق یا ناپاک، مانند زخم میخ، خار، وسایل زراعتی یا گزیدگی حیوان
- سوختگی‌ها و زخم‌هایی که خوب پاک نشده‌اند
- بریدن ناف با تیغ ناپاک یا گذاشتن فضله، خاکستر یا روغن روی ناف
- واکسین نشدن یا نگرفتن دوزهای تقویتی
جلوگیری
- تکمیل واکسین‌های اطفال (پنتاوالان/دی‌تی‌پی) طبق تقسیم اوقات
- واکسین تی‌دی برای دختران و زنان، از جمله در دوران حاملگی، برای محافظت مادر و نوزاد
- دوز تقویتی تیتانوس پس از زخم ناپاک اگر واکسین شما کامل نیست
- هر زخم را با صابون و آب پاک خوب بشویید
- ولادت با کمک قابله یا کارمند صحی ماهر؛ ناف را پاک و خشک نگه دارید و چیزی روی آن نگذارید
تداوی
- تداوی عاجل در شفاخانه ضروری است
- پاک کردن زخم و دور کردن چتلی یا نسج مرده
- ایمونوگلوبولین و واکسین تیتانوس که داکتران می‌دهند
- دوا برای کنترول گرفتگی‌ها و انتی‌بیوتیک در شفاخانه
- اتاق آرام و تاریک برای کم کردن گرفتگی‌ها
- تیتانوس را در خانه تداوی نکنید و بدون داکتر دواهای نسخه‌ای را شروع نکنید
پرسش‌های معمول
چرا به زنان حامله واکسین تی‌دی داده می‌شود؟
واکسین تی‌دی مادر را محافظت می‌کند و این محافظت را به طفل هم انتقال می‌دهد تا از تیتانوس نوزاد جلوگیری شود. زنان حامله‌ای که قبلاً واکسین نشده‌اند معمولاً به دو دوز با فاصله حداقل ۴ هفته ضرورت دارند.
آیا پس از هر زخم به پیچکاری تیتانوس ضرورت دارم؟
همیشه نه. اگر واکسین شما کامل است و در ۱۰ سال گذشته دوز تقویتی گرفته‌اید، زخم کوچک و پاک تنها به پاک کردن ضرورت دارد. برای زخم‌های عمیق یا ناپاک، یا اگر در مورد واکسین خود مطمئن نیستید، به کارمند صحی مراجعه کنید.