د پښتورګو ډبرې
Kidney stones
د پښتورګو ډبرې کلکې معدني ټوټې دي چې په پښتورګي کې جوړېږي او د حالب له لارې مثانې ته ښکته کېدای شي. دا ناروغي په افغانستان کې عامه ده، په ځانګړې توګه په ګرمه هوا کې او په هغو کسانو کې چې لږې اوبه څښي. هغه ډبره چې حرکت کوي ډېر سخت درد پیدا کوي؛ ډېرې کوچنۍ ډبرې پخپله وځي، خو ځینې درملنې ته اړتیا لري.
نښې نښانې
- په اړخ یا ملا کې ناڅاپي سخت درد چې د نس لاندې برخې او د ورونو بېخ ته خپرېږي
- موج لرونکی درد؛ ناروغ آرام نه شي کېناستلی
- په متیازو کې وینه (ګلابي، سرې یا نسواري)
- زړه بدوالی او کانګې
- د متیازو سوزش یا ډېرې متیازې
- تبه او لړزه که انتان هم ورسره وي (بیړنی حالت)
لاملونه
- لږې اوبه څښل، په ځانګړې توګه د دوبي په ګرمۍ کې
- ډېره مالګه او غوښه لرونکي خواړه
- په کورنۍ کې د ډبرو تاریخچه
- د متیازو تکراري انتانات
- ځینې ناروغۍ لکه نقرس او چاغوالی
مخنیوی
- دومره اوبه وڅښئ چې د متیازو رنګ روښانه ژېړ وي، معمولاً ورځې دوه نیم تر درې لیتره او په ګرمه هوا کې زیاتې
- مالګه او د غوا او پسه غوښه لږه وخورئ
- شیدې، مستې او نور کلسیم لرونکي خواړه په عادي اندازه وخورئ او مه یې پرېږدئ
- په اوبو کې د لیمو اوبه ښایي ګټه وکړي
- روغ وزن وساتئ
درملنه
- د درد ضد درمل چې ډاکټر یې وړاندیز کوي
- د کوچنۍ ډبرې د وتلو لپاره ډېر مایعات څښل
- کله ناکله داسې درمل چې حالب نرموي او ډاکټر یې لیکي
- لویې ډبرې ښایي د څپو په واسطه ماتولو (لیتوټریپسي)، په دوربین ایستلو یا عملیات ته اړتیا ولري
- د ډبرې د ډول پېژندلو او د نویو ډبرو د مخنیوي لپاره معاینې
- د ډاکټر پر ځای د ډبرو ماتوونکي بوټیز درمل مه کاروئ
عامې پوښتنې
ایا د پښتورګي ډبره بیا جوړېږي؟
شاوخوا نیمایي هغه کسان چې یو ځل ډبره ولري په راتلونکو ۵ تر ۱۰ کلونو کې بیا ډبره پیدا کوي. هره ورځ د کافي اوبو څښل د نویو ډبرو د مخنیوي تر ټولو مهمه لار ده.
ایا شیدې او مستې باید پرېږدم؟
نه. د کلسیم لرونکو خوړو پرېښودل حتی د ځینو ډولونو ډبرې زیاتولی شي. شیدې او مستې په عادي اندازه وخورئ او پر ځای یې مالګه کمه کړئ، مګر دا چې ډاکټر مو بل څه ووایي.