دماغي سکته
Stroke
دماغي سکته هغه وخت پېښېږي چې د دماغ یوې برخې ته د وینې جریان د وینې د ټوټې (لختې) له امله بند شي، یا د دماغ یو رګ وچاودېږي او وینه وبهېږي. د دماغ حجرې په څو دقیقو کې په مړه کېدو پیل کوي، نو دماغي سکته بیړنی حالت دی. د وینې لوړ فشار یې تر ټولو لوی لامل دی. په روغتون کې چټکه درملنه ژوند ژغورلی او معلولیت کمولی شي.
نښې نښانې
- د مخ یو اړخ ښکته کېدل یا کږېدل
- د لاس یا پښې کمزوري یا بېحسي، معمولاً د بدن په یو اړخ کې
- د خبرو ستونزه: نا روښانه خبرې یا د نورو د خبرو نه پوهېدل
- په یوه یا دواړو سترګو کې د لید ناڅاپي له لاسه ورکول
- ناڅاپي سخت سر درد، سرګرځي یا د توازن له لاسه ورکول
- یاد ولرئ: مخ، لاس، خبرې او وخت؛ سمدستي روغتون ته لاړ شئ
لاملونه
- د وینې لوړ فشار (تر ټولو مهم لامل)
- د شکرې ناروغي
- سګرټ او نسوار
- لوړ کولسټرول
- د زړه نامنظم ضربان (اټریل فبریلېشن)
- د زړه ناروغۍ، په شمول د زړه روماټیزمي ناروغۍ
- زوړ عمر او کورنۍ تاریخچه
مخنیوی
- خپل د وینې فشار منظم معاینه کړئ او که د فشار درمل درته لیکل شوي، هره ورځ یې وخورئ
- سګرټ او نسوار پرېږدئ
- د شکرې ناروغي او کولسټرول کنټرول کړئ
- لږه مالګه او غوړ خواړه، او ډېرې سبزي او مېوې وخورئ
- هره ورځ فعالیت وکړئ
- که د زړه نامنظم ضربان لرئ، له ډاکټر څخه د وینې د نریوونکو درملو په اړه وپوښتئ
درملنه
- سمدستي روغتون ته لاړ شئ: د سکتې ځینې درملنې یوازې په لومړیو څو ساعتونو کې اغېز کوي
- له درملنې مخکې د دماغ عکس (CT) اړین دی چې د وینې ټوټه له وینې بهېدنې جلا وپېژندل شي
- د بلې سکتې د مخنیوي لپاره درمل چې ډاکټر یې لیکي
- د حرکت او خبرو د بېرته راګرځولو لپاره فزیوتراپي او د خبرو تمرین
- د فشار، شکرې او کولسټرول دوامداره کنټرول
- تر هغه چې د ناروغ د تېرولو وړتیا معاینه شوې نه وي، هغه ته د خولې له لارې خواړه، اوبه یا درمل مه ورکوئ
عامې پوښتنې
کمزوري له څو دقیقو وروسته ورکه شوه. ایا بیا هم ډاکټر ته اړتیا لرم؟
هو، په بیړه. دا ښایي کوچنۍ سکته (TIA) وي چې خبرداری دی او ښایي په راتلونکو څو ورځو کې لویه سکته وشي. همدا ورځ روغتون ته لاړ شئ.
ایا ناروغ له دماغي سکتې وروسته ښه کېدای شي؟
ډېری ناروغان، په ځانګړې توګه په لومړیو میاشتو کې، د فزیوتراپۍ، تمرین او د کورنۍ د ملاتړ په مرسته خپل ډېر حرکت او خبرې بېرته ترلاسه کوي. روغېدل د سکتې په اندازې، ځای او د درملنې په چټکتیا پورې اړه لري.