نری رنځ (توبرکلوز)
Tuberculosis (TB)
نری رنځ یوه میکروبي ناروغي ده چې ډېری وخت سږي اخته کوي، خو د بدن نورو برخو ته هم رسېدای شي. دا ناروغي د هوا له لارې خپرېږي، کله چې ناروغ کس ټوخی یا پرنجی وکړي. نری رنځ په افغانستان کې ډېر دی او که درمل په بشپړه توګه وخوړل شي، په بشپړه توګه درملنه کېږي. له درملنې پرته دا ناروغي وژونکې کېدای شي.
نښې نښانې
- ټوخی چې له دوو اونیو ډېر دوام وکړي
- له بلغم یا وینې سره ټوخی
- تبه، په ځانګړې توګه ماښام مهال
- د شپې خولې
- د وزن کمېدل او د اشتها نشتوالی
- ستړیا او کمزوري
- د سینې درد
لاملونه
- د نري رنځ میکروب (مایکوباکټریم ټوبرکلوسس)
- د هغه کس له میکروب سره ساه اخیستل چې د سږو نری رنځ یې نه وي درملنه شوی
- په ګڼه ګوڼه او کم هوا خونو کې اوسېدل
- د خوارځواکۍ، د شکرې ناروغۍ یا اېچ آی وي له امله د بدن د دفاع کمزوري
- سګرټ څکول
مخنیوی
- نوو زېږېدلو ماشومانو ته د بي سي جي واکسین
- د هر هغه چا ژر معاینه چې له دوو اونیو ډېر ټوخی لري
- د کړکیو خلاصول او خونو ته تازه هوا راتلل
- د ټوخي پر مهال د خولې او پوزې پټول
- د نري رنځ د ناروغ د کورنۍ د غړو معاینه
- ښه تغذیه او له سګرټو ډډه
درملنه
- د نري رنځ څو درمل چې لږ تر لږه ۶ میاشتې هره ورځ خوړل کېږي
- د نري رنځ معاینات او درمل په دولتي مرکزونو کې وړیا دي
- هر خوراک درمل وخورئ او بشپړه دوره پای ته ورسوئ، که څه هم ځان ښه احساس کړئ
- د درملو ژر پرېښودل د درملو پر وړاندې مقاوم نری رنځ رامنځته کوي چې درملنه یې ډېره سخته ده
- د درملنې پر مهال منظم معاینات او د بلغم ازموینه
- له ډاکټر پرته د نري رنځ یا نور نسخه لرونکي درمل مه پیلوئ
عامې پوښتنې
ایا نری رنځ درملنه کېږي؟
هو. د نري رنځ ډېری ناروغان که سم درمل هره ورځ او د بشپړې دورې لپاره، چې معمولاً ۶ میاشتې وي، وخوري، په بشپړه توګه روغېږي.
ایا په افغانستان کې د نري رنځ درملنه وړیا ده؟
هو. د نري رنځ معاینه او درمل د نري رنځ د ملي پروګرام له لارې په دولتي کلینیکونو او روغتونونو کې وړیا ورکول کېږي.