د لومړي ډول شکرې ناروغي
Type 1 diabetes
د لومړي ډول شکرې ناروغي هغه وخت پیدا کېږي چې بدن انسولین نه شي جوړولی؛ انسولین هغه هورمون دی چې شکر له وینې حجرو ته رسوي. دا ناروغي ډېری وخت په ماشومانو، تنکیو ځوانانو او ځوانانو کې پیلېږي او د خوږو خوړلو له امله نه پیدا کېږي. دا ناروغان باید ټول عمر هره ورځ انسولین وکاروي؛ له انسولین پرته ژر خطرناک حالت ته رسېږي.
نښې نښانې
- سخته تنده او ډېرې اوبه څښل
- ډېر ځله متیازې کول؛ په بستر کې متیازې کول په هغه ماشوم کې چې مخکې یې نه کولې
- سره له ښه خوړو د وزن کمېدل
- ستړیا او کمزوري
- تته لیدل
- زړه بدوالی، کانګې، د نس درد او چټکه ساه (د یو خطرناک بیړني حالت نښې)
لاملونه
- د بدن دفاعي سیستم په پانقراس کې پر هغو حجرو حمله کوي چې انسولین جوړوي
- کورنۍ تاریخچه خطر لږ زیاتوي
- دقیق لامل یې معلوم نه دی
- د خوږو خوړلو یا د مور او پلار د کوم کار له امله نه پیدا کېږي
مخنیوی
- د لومړي ډول شکرې ناروغۍ مخنیوی نه شي کېدای
- ژر تشخیص له خطرناک حالت څخه مخنیوی کوي: د هر هغه ماشوم د وینې شکر معاینه کړئ چې ډېره تنده، ډېرې متیازې او د وزن کمښت لري
- هره ورځ انسولین ووهئ، حتی کله چې ناروغ یاست
- د وینې شکر منظم معاینه کړئ او د شکرې د ټیټېدو لپاره تل بوره یا خواږه درسره ولرئ
درملنه
- هره ورځ د انسولین پیچکاري؛ ډول او اندازه یې ډاکټر ټاکي
- په کور کې د ګلوکومیټر په ماشین د وینې شکر معاینه
- منظم خواړه او زده کول چې خواړه او حرکت څنګه د وینې شکر بدلوي
- د شکرې د ټیټېدو درملنه زده کول (خوږ څښاک یا بوره، بیا ډوډۍ)
- د سترګو، پښتورګو، پښو او د ماشوم د ودې منظمه معاینه
- هېڅکله پخپله انسولین مه بندوئ، حتی د ناروغۍ پر مهال
عامې پوښتنې
ایا زما ماشوم د لومړي ډول شکرې ناروغۍ سره عادي ژوند کولی شي؟
هو. د ورځني انسولین، د شکرې منظمې معاینې او د کورنۍ د ملاتړ سره، دا ماشومان ښوونځي ته تللی، لوبې کولی، واده کولی او اولاد لرلی شي.
ایا د لومړي ډول شکرې ناروغۍ کې ګولۍ د انسولین ځای نیولی شي؟
نه. په دې ډول کې بدن هېڅ انسولین نه جوړوي، نو د دوهم ډول شکرې ګولۍ اغېز نه کوي. انسولین ژوند ژغوري او هېڅکله باید بند نه شي؛ بوټیز درمل یې ځای نه شي نیولی.