د ویټامین D کمښت
Vitamin D deficiency
ویټامین D له بدن سره د کلسیم په جذب او د هډوکو او عضلو په پیاوړي ساتلو کې مرسته کوي. ډېری ویټامین D په پوستکي کې د لمر له رڼا جوړېږي، نو هغه کسان چې ډېر وخت په کور دننه وي یا پوستکی یې ډېری پټ وي په خطر کې دي. کمښت یې په افغانستان کې عام دی، په ځانګړي ډول په ښځو او کوچنیو ماشومانو کې. په ماشومانو کې د راشیتیزم (کږو پښو) او په لویانو کې د کمزورو او دردناکو هډوکو لامل کېږي، خو مخنیوی او درملنه یې اسانه ده.
نښې نښانې
- په سپک حالت کې ډېری وخت نښې نه لري
- ستړیا او عمومي دردونه
- د هډوکو درد، په ځانګړي ډول په ملا، کوناټي او پښو کې
- د عضلو کمزوري او په زینو ختلو یا پاڅېدو کې ستونزه
- په ماشومانو کې: کږې پښې، ناوخته ګرځېدل، ورو وده او ناوخته غاښونه
- د کلسیم د کمښت له امله د عضلو کش کېدل یا رپېدل
لاملونه
- په لمر کې لږ وخت تېرول او ډېری وخت په کور دننه پاتې کېدل
- هغه جامې چې بهر ډېری پوستکی پټوي
- تیاره پوستکی د ویټامین D جوړولو لپاره ډېر لمر ته اړتیا لري
- هغه ماشومان چې یوازې د مور شیدې خوري او د ویټامین D څاڅکي نه اخلي، په ځانګړي ډول که مور هم کمښت ولري
- هغه خواړه چې هګۍ، کب او غني شوي خواړه پکې لږ وي
- چاغوالی، د پښتورګو یا ځیګر ناروغي او ځینې درمل لکه د مرګي درمل
مخنیوی
- په ډېرو ورځو کې ۱۵ تر ۳۰ دقیقې مخ، مړوندونه او لاسونه لمر ته ونیسئ، د بېلګې په توګه د کور په انګړ کې
- نوي زېږېدلي ماشومان او ماشومان په منظم ډول لمر ته وباسئ او په دوبي کې د غرمې له تود لمر ډډه وکړئ
- هګۍ، کب، شیدې او مستې وخورئ
- د روغتیايي کارکوونکي د مشورې سره سم نویو زېږېدلو، امیندوارو او شیدې ورکوونکو ښځو ته د ویټامین D مکمل
- د ډاکټر له مشورې پرته د ویټامین D لوړ مقدار پیچکارۍ یا څاڅکي مه اخلئ
درملنه
- د ویټامین D ګولۍ، څاڅکي یا کپسولونه په هغه مقدار چې ډاکټر یې وايي، ډېری وخت څو اونۍ لوړ مقدار او بیا ورځنی ټیټ مقدار
- که ډاکټر ووايي، کلسیم له خوړو یا مکملو څخه
- منظم او خوندي لمر
- د اړتیا پر مهال د کچې د کتلو لپاره د وینې ازموینه
- ډېر ویټامین D زیان لرلای شي، نو له نسخې ډېر یې مه خورئ
عامې پوښتنې
ایا د کړکۍ له شا لمر ویټامین D ورکوي؟
نه. د کړکۍ ښیښه د لمر هغه برخه بندوي چې ویټامین D جوړوي. پوستکی مستقیم لمر ته اړتیا لري، د بېلګې په توګه د کور په انګړ کې.
ایا د ډېرې انرژۍ لپاره د ویټامین D پیچکارۍ وهلای شم؟
یوازې که ډاکټر ستاسو کمښت تشخیص کړي. له اړتیا پرته لوړ مقدار کولای شي د وینې کلسیم لوړ کړي او پښتورګو ته زیان ورسوي.