کرونا (کووید-۱۹)
COVID-19
کووید-۱۹ د تنفسي لارو او سږو ویروسي انتان دی چې د کرونا ویروس له امله رامنځته کېږي. دا ناروغي د څاڅکو او هوا له لارې خپرېږي، کله چې اخته کس ټوخی، پرنجی یا خبرې کوي. ډېری خلک سپکه ناروغي لري او په کور کې روغېږي، خو زاړه خلک او هغه کسان چې د شکرې، زړه، سږو یا پښتورګو ناروغي لري، سخت ناروغه کېدای شي.
نښې نښانې
- تبه یا لړزه
- ټوخی
- د ستوني درد او د پوزې بهېدل
- ستړیا او د بدن درد
- سر درد
- د خوند یا بوی د حس له منځه تلل
- په جدي مواردو کې ساه لنډي
لاملونه
- د کرونا ویروس (سارس-کوو-۲)
- له اخته کس څخه د څاڅکو تنفس
- په تړلو او ګڼه ګوڼه لرونکو خونو کې اوسېدل چې هوا یې کمه وي
- له ککړو لاسونو یا سطحو سره له تماس وروسته مخ ته لاس وړل
مخنیوی
- د کووید-۱۹ واکسین، په ځانګړې توګه د زړو خلکو او هغو لپاره چې اوږدمهاله ناروغي لري
- لاسونه ډېر ځله په اوبو او صابون ومینځئ
- د ټوخي یا پرنجي پر مهال خوله او پوزه پټه کړئ
- کړکۍ خلاصې کړئ ترڅو تازه هوا راشي
- د ناروغۍ پر مهال په کور کې پاتې شئ او د زړو یا ناروغو کسانو ترڅنګ ماسک واغوندئ
درملنه
- ډېری خلک په استراحت او ډېرو مایعاتو څښلو سره په کور کې روغېږي
- د تبې او درد لپاره پاراسیټامول
- تر هغه چې تبه ختمه شي له نورو لرې اوسئ
- هغه کسان چې ډېر په خطر کې دي کېدای شي د ناروغۍ په پیل کې ضد ویروس درملو ته اړتیا ولري چې ډاکټر یې لیکي
- انټي بیوټیک پر ویروس اغېز نه کوي
- له ډاکټر پرته انټي بیوټیک یا نور نسخه لرونکي درمل مه پیلوئ
عامې پوښتنې
ایا انټي بیوټیک د کووید-۱۹ لپاره ګټور دی؟
نه. کووید-۱۹ د ویروس له امله رامنځته کېږي او انټي بیوټیک ویروس نه وژني. ډاکټر یوازې هغه وخت انټي بیوټیک ورکوي چې میکروبي انتان هم پیدا شي.
تر کله باید له نورو لرې اوسم؟
تر هغه چې تبه لرئ یا ځان ناروغه احساسوئ، او لږ تر لږه یوه ورځ وروسته له هغه چې تبه له درملو پرته ختمه شي، په کور کې پاتې شئ. د څو نورو ورځو لپاره د زړو یا ناروغو کسانو ترڅنګ ماسک واغوندئ.