خپګان (ډیپریشن)
Depression
خپګان (ډیپریشن) یوه عامه ناروغي ده چې پکې یو کس لږ تر لږه دوه اونۍ ځان غمجن، تش یا له ژوند څخه بې علاقې احساسوي، او دا حالت په کار، کورنۍ او ورځني ژوند اغېز کوي. هر څوک ورباندې اخته کېدای شي، په ځانګړي ډول هغه کسان چې جګړه، د خپلوانو له لاسه ورکول یا بې وزلي یې لیدلې وي. خپګان کمزوري یا د ایمان کمښت نه دی. د ملاتړ، رواني مشورې او کله کله درملو په مرسته ډېری خلک ښه کېږي.
نښې نښانې
- د ورځې ډېره برخه کې د غم، تشوالي یا نا هیلۍ احساس
- له هغو کارونو څخه د علاقې یا خوند له لاسه ورکول چې مخکې مو خوښېدل
- لږ خوب یا ډېر خوب
- ستړیا او د انرژۍ کمښت
- په اشتها یا وزن کې بدلون
- د بې ارزښته والي یا ګناه احساس، د پاملرنې ستونزه
- د مرګ یا ځان ته د زیان رسولو فکرونه
لاملونه
- د ژوند سختې پېښې لکه د خپلوانو له لاسه ورکول، جګړه، تاوتریخوالی یا بې ځایه کېدل
- اوږدې مالي، کورنۍ یا کاري ستونزې
- اوږده بدني ناروغي یا درد
- په کورنۍ کې د خپګان تاریخچه
- له زېږون وروسته اونۍ
- د الکولو یا نشه یي توکو کارول
مخنیوی
- له کورنۍ، ملګرو او ټولنې سره اړیکه وساتئ
- د خپلو اندېښنو په اړه له یو باوري کس سره خبرې وکړئ
- منظم ورځنی پروګرام ولرئ، په وخت خوب او ډوډۍ
- بدني فعالیت وکړئ، د بېلګې په توګه هره ورځ قدم ووهئ
- له الکولو او نشه یي توکو ډډه وکړئ
- که خپګان له دوو اونیو زیات دوام وکړ، ژر مرسته وغواړئ
درملنه
- له رواني پوه یا روزل شوي روغتیايي کارکوونکي سره رواني مشوره (خبرو ته درملنه)
- د کورنۍ او ټولنې ملاتړ
- منظم بدني فعالیت، کافي خوب او روغ خواړه
- د خپګان ضد درمل چې ډاکټر یې د منځني یا سخت خپګان لپاره ورکوي؛ اغېز یې ښايي ۲ تر ۴ اونیو وخت ونیسي او باید ناڅاپه پرې نه ښودل شي
- د ډاکټر له مشورې پرته د خپګان ضد یا خوب راوړونکي درمل مه پیلوئ
عامې پوښتنې
ایا خپګان د ایمان د کمزورۍ یا د کس د کمزورۍ نښه ده؟
نه. خپګان یوه رښتینې روغتیايي ستونزه ده، لکه شکر یا لوړ فشار. پیاوړي او دینداره خلک هم پرې اخته کېدای شي او درملنه یې کېږي.
ایا زه باید ټول عمر د خپګان ضد درمل وخورم؟
معمولا نه. ډېری خلک یې له ښه کېدو وروسته لږ تر لږه ۶ میاشتې خوري، بیا ډاکټر یې مقدار ورو ورو کموي. په خپله یې مه پرېږدئ.
که څوک د ځان وژنې خبره کوي، ایا باید له هغه یې وپوښتم؟
هو. په ارامۍ پوښتنه او غوږ نیول دا فکر د هغه ذهن ته نه ورکوي، بلکې د یوازېتوب احساس یې کموي. یوازې یې مه پرېږدئ، خطرناک شیان ترې لرې کړئ او ژر روغتیايي مرسته وغواړئ.